เปิดร้านขายสินค้าทั้งที ไม่ว่าจะในรูปแบบออฟไลน์หรือออนไลน์การนับสต๊อกสินค้าก็ถือเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ๆ และเป็นเรื่องพื้นฐานที่ทุกร้านค้าจำเป็นต้องทำ ทั้งนี้ก็เพื่อการจัดการที่เป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ทำให้ธุรกิจสามารถดำเนินการต่อไปได้ วันนี้ MyCloud เลยอยากจะพาคุณไปทำความรู้จักกันให้ละเอียดกว่านี้ว่า จริง ๆ แล้ว การนับสต๊อกสินค้า คืออะไร มีกี่ประเภท พร้อมทั้งเทคนิคในการเช็กสต๊อกสินค้าให้ถูกต้องและแม่นยำกัน ในบทความนี้ค่ะ!
การนับสต๊อกสินค้า คืออะไร
นับสต๊อกสินค้า คือการตรวจสอบหรือเช็กให้แน่ใจว่า มีจำนวนสินค้าคงคลังอยู่ในคลังสินค้าเท่าไหร่ โดยจะนับรวมสินค้าทั้งหมด ได้แก่ สินค้าที่เพิ่งรับเข้ามา สินค้าคงคลัง สินค้าค้างสต๊อกและจะทำการบันทึกข้อมูลเหล่านี้เข้าสู่ระบบคลังสินค้า ไม่เพียงเท่านั้น ถึงแม้จะเป็นเพียงแค่การบันทึกจำนวนสินค้า แต่ก็มีความสำคัญมากกว่านั้น โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ทำธุรกิจออนไลน์ การมีจำนวนสต๊อกสินค้าที่แม่นยำก็จะช่วยให้ร้านค้าสามารถบริหารจัดการสินค้าในคลังได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่พบกับปัญหาการขายของออนไลน์ เช่น สินค้าขาดหรือเกินอีกต่อไป ช่วยให้การขายเป็นไปได้อย่างราบรื่น ไม่มีสะดุด
การนับสต๊อกสินค้า มีกี่ประเภท
การนับสต๊อกหลายรูปแบบให้เลือกใช้ตามความเหมาะสมของธุรกิจ มาดูกันว่ามีวิธีไหนบ้าง ดังนี้
1. นับสต๊อกสินค้าแบบ Cycle Count
เริ่มต้นกันที่การนับสต๊อกแบบ Cycle Count เป็นวิธีที่เหมาะสำหรับร้านค้าขนาดเล็กถึงขนาดกลางที่มีจำนวน SKU ไม่มากนัก โดยจะแบ่งเป็นโซนหรือหมวดหมู่ และมีการกำหนดรอบการนับที่แน่นอน เช่น สัปดาห์นี้นับสินค้าหมวด A สัปดาห์หน้านับหมวด B สลับหมุนเวียนไปเรื่อย ๆ จนครบทุกหมวดหมู่ ซึ่งการนับแบบนี้จะช่วยกระจายภาระงานให้จัดการได้ง่ายขึ้น ไม่ต้องหยุดการดำเนินงานทั้งคลัง
2. นับสต๊อกสินค้าแบบ Check Move
แบบที่สอง การนับสต๊อกแบบ Check Move เป็นวิธีที่เน้นการตรวจสอบการเคลื่อนไหวของสินค้าในคลัง เพื่อวิเคราะห์ว่าสินค้าชนิดใดขายดี สินค้าใดค้างสต๊อกหรือควรย้ายตำแหน่งการจัดเก็บบ้าง ทั้งนี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ซึ่งจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนการจัดการสินค้าค้างสต๊อกได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การจัดโปรโมชันเพื่อระบายสินค้าหรือการปรับเปลี่ยนตำแหน่งจัดเก็บให้เหมาะสมยิ่งขึ้น นอกจากนี้ วิธีนี้ยังช่วยลดต้นทุนการจัดเก็บที่ไม่จำเป็น และทำให้การบริหารพื้นที่คลังสินค้าเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นอีกด้วย
3. นับสต๊อกสินค้าแบบ Spot Count
อีกหนึ่งแบบ คือนับสต๊อกแบบ Spot Count เป็นการตรวจเช็กสต๊อกแบบเฉพาะจุดที่เกิดขึ้นนอกเหนือจากการวางแผนปกติ มักใช้ในกรณีที่พบความผิดปกติในระบบ หรือต้องการตรวจสอบความถูกต้องของสินค้าในหมวดหมู่ใดหมวดหมู่หนึ่งเป็นพิเศษ วิธีนี้ช่วยให้สามารถแก้ไขข้อผิดพลาดได้อย่างรวดเร็ว และปรับปรุงข้อมูลในระบบให้ถูกต้องตรงกับความเป็นจริงได้ ช่วยควบคุมคุณภาพและความแม่นยำของข้อมูลสินค้าคงคลัง โดยเฉพาะในกรณีที่พบความคลาดเคลื่อนระหว่างจำนวนสินค้าในระบบกับจำนวนสินค้าจริง
4. นับสต๊อกสินค้าแบบ Tag Count
สำหรับประเภทสุดท้าย การนับสต๊อกแบบ Tag Count เป็นวิธีการดั้งเดิมที่ยังคงมีประสิทธิภาพ สำหรับธุรกิจประเภท SMEs โดยเฉพาะร้านค้าที่จำหน่ายสินค้าชิ้นใหญ่ เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าหรือเครื่องจักร โดยจะใช้การติด Tag กำกับสินค้าแต่ละชิ้น และให้พนักงานผลัดกันนับและตรวจสอบความถูกต้องของจำนวนสินค้าคงคลัง ก่อนนำข้อมูลเข้าสู่ระบบ วิธีนี้จะมีการตรวจสอบซ้ำหลายครั้ง จึงเหมาะกับธุรกิจที่มีจำนวน SKU ไม่มาก แต่มีมูลค่าต่อชิ้นสูง
3 เทคนิคการนับสต๊อกสินค้า
ทำความรู้จักกับประเภทของการนับสต๊อกไปพอประมาณแล้ว ทั้งนี้ การทำแบบนี้ไม่ใช่เพียงแค่การนับจำนวนสินค้าเท่านั้น แต่จำเป็นต้องมีระบบและวิธีการจัดการที่ดี เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและแม่นยำ MyCloud มี 3 เทคนิคที่จะช่วยให้การตรวจเช็กสต๊อกของคุณมีประสิทธิภาพมากขึ้นมาฝากกัน
1. วางแผนการนับสต๊อกตามช่วงเวลาที่กำหนด
เทคนิคแรกนี้ถือเป็นการบริหารจัดการสต๊อกอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการกำหนดช่วงเวลาที่แน่นอนสำหรับการตรวจนับ โดยสามารถแบ่งวิธีการนับออกได้หลายวิธี ได้แก่
- วิธีนับแบบ ABC แบ่งสินค้าตามมูลค่า โดยกลุ่ม A คือสินค้ามูลค่าสูง ควรนับบ่อยที่สุด กลุ่ม B คือสินค้ามูลค่าปานกลาง และกลุ่ม C คือสินค้ามูลค่าต่ำ ซึ่งความถี่ในการอาจน้อยครั้งกว่ากลุ่ม A
- วิธีนับตามฤดูกาล เหมาะสำหรับสินค้าที่มียอดขายแตกต่างกันตามฤดูกาล โดยเพิ่มความถี่ในการนับช่วงที่สินค้านั้น ๆ มียอดขายสูง เพื่อให้แน่ใจว่ามีสินค้าเพียงพอต่อความต้องการของลูกค้า
- วิธีนับตามระบบที่กำหนด จัดการนับตามหมวดหมู่ ยี่ห้อหรือตำแหน่งการจัดเก็บอย่างเป็นระบบ ช่วยให้การนับสต๊อกเป็นไปอย่างมีระเบียบและครบถ้วน
2. ตรวจเช็กสต๊อกสินค้าบนชั้นวางให้ละเอียด
ถึงแม้ว่าจะมีเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาช่วยตัดสต๊อกอัตโนมัติ แต่วิธี Manual ก็ยังเป็นวิธีที่ช่วยให้คุณตรวจสอบสินค้าได้อย่างละเอียดมาก และถือเป็นการรีเช็กสองต่อ เพื่อตรวจความคลาดเคลื่อนระหว่างจำนวนในระบบกับสินค้าจริง และถือเป็นขั้นตอนการ QC สินค้าด้วยเช่นกัน เนื่องจากสินค้าอาจวางผิดตำแหน่งหรือมีการชำรุดเสียหายได้
3. ใช้ระบบ Inventory Management
ถึงแม้จะมีการเช็กสต๊อกสินค้าบนชั้นวางให้ละเอียดและเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นขั้นตอนที่ใช้เวลานานมากในการจัดการ ปัจจุบันที่ MyCloud ได้มี Inventory Management ระบบการจัดการคลังสินค้าออนไลน์ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถติดตามการเคลื่อนไหวของสินค้าแบบเรียลไทม์ได้อย่างแม่นยำ และยังสามารถอัปเดตสต๊อกได้ทุก 3 นาที ช่วยลดความผิดพลาดในการนับสต๊อก เนื่องจากทุกขั้นตอนการทำงานของเราจะใช้ระบบ Barcode ในการทำงานทุกขั้นตอน ช่วยให้ประหยัดเวลา เพิ่มความรวดเร็วและความถูกต้อง อีกทั้งยังช่วยให้การจัดการสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังมีฟีเจอร์ Safety Stock แจ้งเตือนอัตโนมัติเมื่อสินค้าใกล้หมด ทำให้ผู้ประกอบการสามารถบริหารจัดการสต๊อกสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
สำหรับผู้ประกอบการที่กำลังมองหาคลังสินค้า Fulfillment ที่มีประสิทธิภาพ MyCloud เราพร้อมช่วยคุณวางแผนเตรียมพร้อมสำหรับการเติบโตของธุรกิจ ช่วยจัดการสต๊อกสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ เก็บในพื้นที่ที่เหมาะสม มีการควบคุมอุณหภูมิและความชื้นที่เหมาะสม เพื่อคงสภาพสินค้าของคุณไว้ให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด สามารถเติมสินค้าหรือนำสินค้าเข้าจัดเก็บที่คลังได้ทุกวัน รวมทั้งวันเสาร์ อาทิตย์และหยุดนักขัตฤกษ์ เพื่อให้คุณมีสินค้าในสต๊อกขายได้อย่างต่อเนื่อง (ยกเว้นช่วงแคมเปญ Double Day ก่อน – หลัง 2 วัน) เพื่อให้ทางคลังสินค้าจัดการออเดอร์ในช่วงแคมเปญได้อย่างราบรื่นด้วยเช่นกัน และยังสามารถหยิบสินค้าได้อย่างรวดเร็ว ด้วยระบบ Barcode ที่ช่วยค้นหาสินค้าอย่างแม่นยำ ร่วมกับอุปกรณ์ Handheld ขนาดเล็ก ซึ่งเป็นเครื่องมือพกพาสำหรับใช้งานในคลังสินค้าที่ทันสมัย ช่วยรองรับการขายในทุกช่วงแคมเปญได้อย่างไม่มีสะดุด สำหรับการเก็บสินค้าที่คลังของเรานั้น สามารถเก็บสินค้าแบบรายชิ้นและแบบลัง ซึ่งสินค้าที่เก็บแบบรายชิ้นนั้นจะถูกเก็บไว้ที่โซนเก็บสินค้าที่เรียกว่า Micro Rack และสินค้าแต่ละชิ้นจะถูกเก็บอย่างดีไว้ในแต่ละ Bin หรือภาชนะเก็บสินค้านั้นเอง ที่สำคัญจะแยกเก็บตาม SKU หรือรหัสของสินค้าชิ้นนั้น ๆ อย่างชัดเจนไม่มีปะปนกัน และสำหรับใครที่ต้องการเก็บคลังสินค้าแบบลังขนาดใหญ่ เราก็มีพื้นที่จัดเก็บสินค้าโซน Selective Rack ไว้ให้ด้วยเช่นกัน สินค้าขนาดใหญ่แบบลังในส่วนนี้จะใช้รถโฟลค์ลิฟท์ (Forklift) ในการหยิบสินค้าซึ่งสามารถหยิบสินค้าวางบนพาเลทได้ถึง 12 – 15 ลัง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของลังด้วยเช่นกัน ไม่ต้องกังวลว่าจะหาสินค้าไม่เจอ เพราะเรามี Barcode แปะอยู่ที่สินค้าทุกชิ้น เพียงแค่สแกนก็จะสามารถระบุ Location ของสินค้าได้ ทำให้การหยิบสินค้ามาแพ็คทำได้อย่างแม่นยำและมีประสิทธิภาพ
สรุปบทความ
การนับสต๊อกสินค้าเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้ธุรกิจสามารถบริหารจัดการสินค้าได้อย่างเป็นระบบ ลดข้อผิดพลาด และป้องกันปัญหาสินค้าขาดหรือเกิน โดยมีรูปแบบการเช็กจำนวนสต๊อกสินค้าที่หลากหลาย เช่น Cycle Count ที่ช่วยกระจายภาระงาน Check Move ที่เน้นการตรวจสอบการเคลื่อนไหวของสินค้า Spot Count สำหรับการตรวจสอบเฉพาะจุดและแบบ Tag Count ที่เหมาะกับสินค้าชิ้นใหญ่ การเลือกวิธีที่เหมาะสมจะช่วยให้การนับสต๊อกมีประสิทธิภาพมากขึ้น
นอกจากนี้ ยังมีเทคนิคช่วยให้นับจำนวนสต๊อกได้ง่ายขึ้น ได้แก่ การวางแผนการนับตามช่วงเวลา ตรวจเช็กสินค้าบนชั้นวางให้ละเอียดและเทคนิคที่สำคัญที่สุด คือการใช้ระบบเข้ามาช่วยจัดการอย่างระบบ Inventory Management เพื่อลดข้อผิดพลาดและเพิ่มความแม่นยำ หากคุณกำลังมองหาระบบที่ช่วยให้การจัดการสต๊อกเป็นเรื่องง่ายขึ้น MyCloud พร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ช่วยที่ให้ธุรกิจของคุณเติบโตอย่างมีประสิทธิภาพได้ เพราะเราไม่ได้เป็นเพียงผู้ให้บริการคลังสินค้าออนไลน์แบบครบวงจรที่ครอบคลุมทั้งการเก็บ แพ็กและส่งสินค้าเท่านั้น แต่จุดแข็งของเรา คือเราใช้ระบบการจัดการคลังสินค้าและระบบจัดการออเดอร์ที่ถูกออกแบบมาให้ทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้การบริหารสินค้าคงคลัง (Inventory Management) มีความเสถียรและแม่นยำสูง พร้อมอัปเดตจำนวนสินค้าในสต๊อกทุก ๆ 3 นาที นอกจากนี้ เรายังดำเนินการนับสต๊อกแบบ Cycle Count ทุก 90 วัน เพื่อเพิ่มความแม่นยำและตรวจสอบจำนวนสินค้าคงเหลือให้กับทุกร้านค้าที่ใช้บริการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ นับสต๊อก
การนับสต๊อกสินค้า คือการตรวจสอบให้แน่ใจว่ามีจำนวนสินค้าครบถ้วนตรงกับระบบ ทั้งสินค้าที่เข้าใหม่ สินค้าคงคลัง และสินค้าค้างสต๊อก เพื่อบันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบคลังสินค้าอย่างถูกต้อง
มี 4 ประเภทหลัก ได้แก่ Cycle Count ที่นับตามรอบที่กำหนดเหมาะร้านขนาดเล็กถึงกลาง, Check Move ที่ตรวจสอบการเคลื่อนไหวของสินค้า, Spot Count ที่ตรวจเฉพาะจุดเมื่อพบความผิดปกติ และ Tag Count ที่ใช้ป้ายกำกับเหมาะสินค้าชิ้นใหญ่มูลค่าสูง
วิธี ABC คือการแบ่งสินค้าตามมูลค่า กลุ่ม A มูลค่าสูงนับบ่อยที่สุด กลุ่ม B มูลค่าปานกลางนับความถี่รองลงมา และกลุ่ม C มูลค่าต่ำนับน้อยที่สุด ช่วยจัดสรรเวลาและแรงงานในการนับสต๊อกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
3 เทคนิคหลักคือ วางแผนนับตามช่วงเวลาด้วยวิธี ABC ตรวจเช็กสต๊อกบนชั้นวางอย่างละเอียดแบบ Manual เพื่อหาความคลาดเคลื่อน และใช้ระบบ Inventory Management ที่อัปเดตสต๊อกแบบเรียลไทม์
ระบบจัดการคลังสินค้าออนไลน์ช่วยติดตามความเคลื่อนไหวของสต๊อกแบบเรียลไทม์ อัปเดตทุก 3 นาที ใช้ระบบบาร์โค้ดในทุกขั้นตอน และมีฟีเจอร์ Safety Stock แจ้งเตือนอัตโนมัติเมื่อสินค้าใกล้หมด
